چالنخجير، زنده است
خوب به خاطر دارم وقتي كارتون سفر به اعماق زمين از تلويزيون پخش ميشد، به زيرزمين خانه مادربزرگم ميرفتم و آنجا به دنبال راهي براي رسيدن به دنياي جديد ميگشتم!
اما آن روزها فكرش را هم نميكردم كه شايد 20 سال بعد چنين دنيايي را با چشمان خود ببينم. دنيايي سراسر شكوه و زيبايي، اما در دل تاريكي كه بيشتر شبيه به روياست تا واقعيت.
غار چال نخجير (به معناي شكارگاه) در منطقهاي به همين نام و بين جاده نراق و دليجان در استان مركزي قرار دارد.
اين غار به خاطر اشكال زيبا و اسفنجها و قنديلهايي كه 70 ميليون سال از عمر آنها ميگذرد، يكي از 10 غار زيباي جهان به شمار ميرود.
اين غار سال 1367 به صورت اتفاقي توسط سازمان آب كشف شد و بعد از بررسيهاي اوليه و اعزام كارشناسان از كشورهاي مختلف، دومين غار آهكي جهان لقب گرفت.
هرچند تاكنون 11 كيلومتر از مسير غار توسط غارنوردان پيموده شده، ولي فعلا تنها 1200 متر از آن براي بازديد گردشگران آماده است.
غار چالنخجير مربوط به دوران سوم زمينشناسي و متشكل از چندين تالار زيبا به نامهاي تالار عروس، تالار درياچه، تالار هيولا و تالار چهل ستون است كه هر كدام از آنها مانند نمايشگاهي از اشكال مختلف سنگها و قنديلها در اعماق زمين هستند.
يكي از امتيازهاي اين غار، افقي بودن مسير داخلي است كه بازديد از آن را براي همه آسان كرده است و همه مردم ميتوانند بدون تجهيزات حرفهاي غارنوردي، در آن قدم بزنند.
بعد از مسافت كوتاهي با مجسمههاي سنگي و آهكي شبيه عقاب، تمساح و كرگدن روبهرو ميشويد كه دست طبيعت به آرامي و بعد از 70 ميليون سال تراشيده است. 
از ديگر نكات جالب توجه سيستم تهويه هواست كه به صورت طبيعي و از شكافها و روزنههايي كه به محيط خارج غار ميرسد، انجام ميشود.
دماي هواي غار تقريبا ثابت است و در زمستان و تابستان 14 درجه سانتيگراد است. در يكي از دالانهاي فرعي درياچهاي زيرزميني به مساحت 200 متر جاي گرفته كه آب آن خنك و قابل شرب است.
بلندترين فضاي غار در تالاري است كه 25 متر ارتفاع دارد و با توجه به نورپردازيهاي انجام شده، منظره زيبايي را پديد آورده است. به خاطر محيط آهكي و تاريكي مطلق، هيچ جانداري قادر به ادامه زندگي در اين غار نيست.
يكي از نكات جالب در غار چالنخجير، زنده بودن آن است. به طوري كه هنوز هم غار در حال رشد است و حجم قنديلهاي غار به آرامي در حال افزايش است.
براي تشكيل هر دو سانتيمتر از قنديلهاي غار، 100 سال زمان لازم است، پس حتما هنگام بازديد از غار، در حفظ و نگهداري اين شاهكار زيباي خلقت، نهايت دقت را داشته باشيد.
با توجه به اين كه در بعضي از راهروها فضاي كمي براي عبور گردشگران وجود دارد، معمولا تعداد 50 نفر به مدت 45 دقيقه از غار بازديد ميكنند تا بعد از بازگشت گروه اول، نوبت به گروه بعدي برسد.
هر گروه با همراهي راهنماياني از ميراث فرهنگي به داخل هدايت ميشوند و از توضيحات راهنما استفاده ميكنند.
همين مساله باعث شد تا مسوولان به فكر بيفتند و چارهاي بينديشند تا گردشگران از راه ديگري خارج شوند و نيازي به بازگشت از مسيري كه رفتهاند، نباشد. 
بالاخره بعد از بررسي به اين نتيجه رسيدند كه بهتر است قسمتي از كوه را منفجر كنند تا راه جديدي براي خروج پيدا شود! متاسفانه بهرغم هشدار فعالان محيط زيست، به دليل اين انفجار، نهتنها خبري از راه جديد نشد، بلكه قسمتهاي عمدهاي از اين غار زيبا نابود شد.
غار منحصربهفردي كه 70 ميليون سال زمان براي تشكيل آن سپري شده بود. سفر براي ديدن غار چالنخجير فصل خاصي ندارد و شما ميتوانيد هر زمان كه خواستيد از آن بازديد كنيد، البته اگر مسوولان ميراث فرهنگي از قيمت 5000 توماني(!) بليت ورودي كم كنند، اوضاع خيلي دلچسبتر ميشود. ضمن اين كه ديدنيهاي زيادي هم در شهرها و روستاهاي اطراف غار وجود دارد.
ازجمله شهر مشهداردهال، آبشار گيسونراق و آرامگاه بيبيزبيده در ميان كوهها، درياچه سد 15 خرداد دليجان، كاروانسراي دودهك، معبد تاريخي در روستاي خورهه، دشت گرگون و نيايشگاه باستاني سيجون واقع در منطقه زيباي جاسب كه همگي در فاصله كمتر از يك ساعت از غار قرار دارند و همه اين جاذبهها ميتواند هر شخصي را با هر سليقهاي راضي كند.
اما يادمان باشد هنگام بازديد نكاتي را بايد رعايت كنيم، اول اين كه با توجه به محيط فاقد باكتري غار، از صدمه زدن يا خارج كردن قنديلها يا ريختن هرگونه زباله در غار پرهيز كنيم، زيرا محيط غار بسيار حساس و آسيبپذير است و نكته بعدي اين كه عكاسي با نور فلاش، به ديوارههاي غار آسيب ميرساند؛ پس يادتان باشد نكاتي را كه راهنمايان در اين باره يادآور ميشوند، به دقت رعايت كنيد.
به هر حال غار چالنخجير به همراه ساير ديدنيهاي اطراف آن، يكي از جاذبههاي برجسته گردشگري در استان مركزي است و اين ظرفيت را دارد كه با رسيدگي و نگهداري اصولي، به عنوان يكي از مهمترين جاذبههاي طبيعي به مردم معرفي شود و نقش مهمي در جذب سرمايه و اشتغال در منطقه ايفا كند.
رسول شهبازي
